پزشکی

زیبایی در سخن گفتن باید از آغاز تولد سر لوحه زندگی تمام بشریت قرار گیرد.

پنجشنبه ۲۴ آبان ۹۷

قند خون و میزان نرمال آن

دانستن مقدار قند خون نرمال دانشی با اهمیت است که باعث شناخت بازه سطوح گلوکز خون شده و در واقع قسمت کلیدی خودکنترلی دیابت می باشد . این مقاله شناخت بازه قند خون نرمال برای بزرگسالان اشاره خواهیم کرد با ما همراه شوید.hydrating face mask

hydrating face mask

قند خون طبیعی چه مقدار باید باشد

 

یک فوق تخصص غدد و متابولیسم و استاد دانشگاه در خصوص نحوه تشخیص قند خون مناسب در افراد و جلوگیری از بالا رفتن قند خون در سالمندان اظهار کرد:سالمندان باید در رژیم غذایی خود از غذاهای سبک و کم کالری استفاده کنند .

این فوق تخصص غدد با بیان اینکه افرادی که علائم غیر عادی در بدن خود دارند باید به پزشک متخصص مراجعه کنند، گفت:افراد بعد از مراجعه به بیمارستان و تشخیص اینکه قند خون آنان حالت ثابت ندارد، باید زیر نظر پزشک متخصص باشند و میزان قند خون آن ها مرتب کنترل شود؛ همچنین می توانند دستگاه قندخون تهیه کرده و در منزل، به طور مستمر میزان قند خون خود را بررسی کنند .

مهاجری با اشاره به اینکه بدن قندهای مختلفی را از خوراکی ها جذب می کند، خاطر نشان کرد:گلوکز، قندی است که بیشترین استفاده را در بدن دارد، قند فروکتوز در میو ه ها و لاکتوز در شیر است که بعد از استفاده در بدن به گلوکوز تبدیل شده و در آخر به انرژی تبدیل می شود .

وی با اشاره به اینکه عدد قند خون نشان دهنده پیشرفت بیماری و نوع بیماری است، اظهار کرد:اگر عدد قند خون فرد پایین تر از 100 باشد فرد به دیابت مبتلا نیست و میزان قند خون طبیعی است؛ اگر بین 100 الی 126 باشد پیش دیابت است و آنها مستعد ابتلا به بیماری دیابت در آینده هستند، قند خون بالای 130 مبتلا به نوع دیابت یک است و فرد باید خیلی سریع تحت درمان قرار گیرد .

قند خون

آشنایی با میزان قند خون نرمال 

شاخص هموگلوبین در بدن

این فوق تخصص غدد با اشاره به اینکه شاخص هموگلوبین در بدن نشان دهنده میزان قند خون است، افزود:اگر عدد هموگلوبین بالا باشد و معدل قند خون، سه ماه باشد بیمار باید تحت درمان قرار بگیرد .وی خاطر نشان کرد:در صورت تشخیص قند خون بالا فرد حتما باید از رژیم غذایی مناسب استفاده کند، از اضافه وزن جلوگیری کرده و فعالیت مناسب بدنی داشته باشد .

مهاجری با اشاره به اینکه استفاده از فست فودها برای بدن مضر است و نباید هیچ یک از افراد در مصرف آن زیاده روی کنند، گفت:شاید یک بار خوردن فست فود در بدن فرد مشکلی ایجاد نکند؛ اما اگر این روش تغذیه به صورت عادت غذایی در آید، فرد به سوی دیابت کشیده می شود، اضافه وزن و مقاومت به انسولین دو فاکتور اصلی ابتلا به دیابت هستند، علاوه بر اینکه بسیاری از فست فودها به طور مصنوعی با چربی های مضر و نیز کربوهیدرات های تصفیه شده و مصنوعی اشباع می شوند که این موضوع خطر ابتلا به دیابت را افزایش می دهد .

این فوق تخصص غدد در خصوص میزان هموگلوبین در قند خون یادآور شد:اگر عدد هموگلوبین قند خون از حدی بالاتر باشد دیابت نوع یک است که همراه با پرنوشی، سرگیجه و تکرر ادرار خود را نشان می دهد؛ در نوع 2 ، قند خون بالا نیست و هیچ علامتی ندارد و بیماری باید با آزمایش چک شود و بعد از تشخیص میزان قند خون مناسب، بیمار تحت درمان قرار گیرد .

مقدار نرمال قند خون

در حالت ناشتا :

برای افراد بدون دیابت : 99-70 میلیگرم بر دسی لیتر 
برای افراد مبتلا به دیابت 130-80 میلیگرم بر دسی لیتر

دو ساعت بعد از غذا :

برای افراد بدون دیابت : کمتر از 140 میلیگرم بر دسی لیتر 
برای افراد مبتلا به دیابت : کمتر از 180 میلیگرم بر دسی لیتر(به نقل از نمناک).

چشم و عملکرد آن

ساختمان و عملکرد چشم

 
 
 

 

می گویند چشم دروازه ورود به مغز است. از طرفی می گویند چشم ما ارتباط عمیقی با قلب مان دارد و دلمان که بشکند اشک مان سرازیر می شود. ولی قدر مسلم این است که چشم، عضوی است برای دیدن جهان پیرامون. این هفته می خواهیم با این عضو رازآلود و زیبای بدنمان بیشتر آشنا شویم...

 

 

▪ قرنیه

قرنیه قسمت شفاف جلوی کره چشم است که از پشتش ساختمان های داخلی تر کره چشم (عنبیه و مردمک) دیده می شود. اگر روی قرنیه ما لکه یا کدورتی وجود داشته باشد، اشیاء را تار می بینیم. اگر انحنای قرنیه مان بیش از حد طبیعی باشد، تصاویر به جای آنکه روی پرده شبکیه مان بیفتند، جلوی پرده شبکیه تشکیل می شوند و آن وقت نزدیک بینی (میوپ) پیدا می کنیم.

 

اگر انحنای قرنیه مان کمتر از حد طبیعی باشد، تصاویر به جای آنکه روی پرده شبکیه مان بیفتند در پشت آن تشکیل می شوند و آن وقت دوربینی (هیپروپ) پیدا می کنیم.

 

▪ عنبیه و مردمک

 

عنبیه بخش رنگی پشت قرنیه است که رنگ چشم را تعیین می کند. رنگ این بخش در چشم افراد مختلف، متفاوت است و از آبی و سبز تا عسلی و قهوه ای تغییر می کند. در وسط عنبیه سوراخی به نام مردمک وجود دارد که مقدار نور وارد شده به چشم را تنظیم می کند. کار مردمک مثل پرده ای است که پشت پنجره آویزان شده و نور ورودی به اتاق را کم و زیاد می کند.

 

▪ عدسی

 

عدسی یک ساختمان شفاف در پشت عنبیه است که در متمرکز کردن دقیق پرتوهای نور روی شبکیه به قرنیه کمک می کند. ضخامت عدسی چشم در شرایط مختلف تغییر می کند. بنابراین فرد می تواند اشیاء را در فواصل مختلف (از بی نهایت تا حدود ۲۰ سانتی متری و گاهی نزدیک تر) به طور واضح ببیند.

 

▪ زجاجیه

 

زجاجیه مایع ژله مانند شفافی است که داخل کره چشم را پر می کند و به آن شکل می دهد. زجاجیه از پشت عدسی تا روی پرده شبکیه وجود دارد.

 

▪ صلبیه

 

صلبیه بخش سفید رنگ نسبتاً محکمی است که دورتا دور کره چشم (به جز قرنیه) را می پوشاند و از ساختمان های داخل کره چشم محافظت می کند. این بخش از چشم اثر مستقیمی در فرآیند بینایی ندارد و در واقع مثل یک اسکلت خارجی از کره چشم محافظت می کند.

 

▪ عضلات چشم

 

برای آنکه بتوانیم اشیاء را در جهات مختلف ببینیم، لازم است بتوانیم چشم را در جهات مختلف (بالا، پایین، چپ و راست) بچرخانیم.

حرکات کره چشم در هر چشم به وسیله ۶ عضله کوچک که به اطراف کره چشم می چسبد، کنترل می شود. بیماری این عضلات یا عدم هماهنگی آنها می تواند به انحراف چشم یا لوچی منجر شود.

 

 

▪ عصب بینایی

عصب بینایی که رابط کره چشم و مغز است از عقب کره چشم خارج می شود و به مغز می رسد. این عصب پیام های بینایی را به مغز ارسال می کند و این پیام ها در مغز تفسیر می شوند.

 

 

▪ پلک

پلک ها در حقیقت ساختمان های تمایز یافته ای از جنس پوست و عضلات زیرپوستی هستند که دو وظیفه مهم دارند: اول آنکه مثل یک دیوار دفاعی جلوی قسمت عمده ای از کره چشم را می گیرند، دوم آنکه پلک ها هر ۵ تا ۱۰ ثانیه یک بار باز و بسته می شوند که این امر به شسته شدن میکروب ها و ذرات خارجی از سطح چشم کمک کرده و در حقیقت سطح چشم را جارو می کند. به علاوه باز و بسته شدن پلک ها به توزیع یکنواخت اشک روی کره چشم کمک می کند.

 

 

مژه ها مثل یک صافی از ورود گرد و غبار و ذرات مختلف به داخل چشم جلوگیری می کنند.

 

▪ شبکیه

 

شبکیه یک پرده نازک حساس به نور (شبیه فیلم عکاسی) است که در عقب کره چشم قرار دارد. پرتوهای نوری که به شبکیه برخورد می کنند به پیام های عصبی تبدیل می شوند که از طریق عصب بینایی به مغز منتقل شده و در مغز تفسیر می شوند.

در شبکیه انسان انواع مختلفی از سلول های گیرنده نوری وجود دارد که میزان حساسیت آنها به نور متفاوت است. گیرنده های نوری استوانه ای بیشتر برای دید در محیط های تاریک به کار می روند. گیرنده های مخروطی برای تشخیص رنگ و جزییات ظریف تمایز یافته اند. ترتیب قرارگیری این سلول ها در شبکیه طوری است که در ناحیه مرکزی شبکیه (ماکولا) تعداد گیرنده های مخروطی بیشتر است. بنابراین وقتی فردی به صورت مستقیم به شیئی نگاه می کند تصویر آن شیء مستقیماً روی ماکولا در جایی می افتد که تعداد سلول های مخروطی بیشتر است و در نتیجه شیء با وضوح بیشتری مشاهده می شود.

 

 

کار اصلی چشم این است که نورهایی را که از خارج دریافت می شود، طوری روی پرده شبکیه متمرکز کند که تصویر دقیقی از شیء مورد نظر روی پرده بیفتد. شبکیه، این تصاویر را به صورت پیام های عصبی به مغز ارسال می کند و این پیام ها در مغز تفسیر می شوند.

 

بنابراین برای واضح دیدن، قبل از هرچیز لازم است که نور به طور دقیق روی پرده شبکیه متمرکز شود. ساختمان چشم شبیه یک کره است. در قسمت جلویی این کره یک پنجره شفاف به نام قرنیه وجود دارد.

مثانه و عملکرد آن

 

 مثانه یک اندام عضلانی توخالی قابل اتساع است که بر روی کف لگن قرار دارد. ادرار از راه حالب‌ها (میزنای) وارد مثانه می‌شود و از راه پیشابراه از مثانه خارج می‌شود.

در مردان کف مثانه در میان راست روده و محل اتصال دو استخوان عانه یا پوبیس در جلوی لگن (سمفیز پوبیس) قرا دارد. مثانه بالاتر از پروستات قرار دارد،‌ یک فضای خالی بنام حفره پشت مثانه (رترووزیکال) آن را راست‌روده جدا می‌کند.

 در زنان مثانه در زیر رحم و درجلوی واژن قرا دارد و حفره مثانه‌ای- رحمی آن را از رحم جدا می‌کند. مثانه در نوزادان وکودکان کم‌سن حتی هنگامی که خالی است بالاتر و درون شکم قرار می‌گیرد.

 "عضله دتروسور" لایه‌ای از دیواره مثانه را تشکیل می‌دهد و از فیبرهای عضلانی صاف ساخته شده است که به صورت نوارهای مارپیچی، افقی، و دایره‌ای قرار می‌گیرند. هنگامی که دیواره مثانه به علت وارد شدن ادرار کشیده می‌شود،‌ پیام عصبی حاصل به دستگاه عصبی پاراسمپاتیک (بخشی از دستگاه عصبی خودکار) باعث می‌شود که فرمان انقباض عضله دتروسور صادر شود.

 انقباض این عضله باعث خروج ادرار از پیشابراه می‌شود.

برای اینکه ادرار از مثانه خارج شود، باید دو دریچه یا اسفنکتر باز شوند، یکی اسفنکتر داخلی که تحت کنترل دستگاه عصبی خودمختار است، و دیگری اسفنکتر خارجی که به طور ارادی باز و بسته می‌شود. مشکلاتی که در عضلات این دریچه‌ها به وجود می‌آید ممکن است به بی‌اختیاری ادراری منجر شود.

اگر میزان ادرار به 100 درصد ظرفیت مثانه برسد، عضله ارادی مثانه حالت غیرارادی پیدا می‌کند و ادرار فورا به خارج سرریز می‌کند.

 مثانه معمولا 300 تا 350 میلی‌لیتر ادرار را در خون نگهداری می‌کند؛ مثانه یک فرد بزرگسال حداکثر تا 500 میلی‌لیتر می‌تواند ادرار را در خود نگهدارد که 15 برابر حجم خالی آن است.

برخی از متخصصان هم می‌گویند مثانه تا یک لیتر ادرار را می‌تواند در خود جای دهد، اما این میزان از فردی به فرد دیگر متفاوت است. هنگامی که ادرار تجمع پیدا می‌کند، چین‌های پوشش درونی آن صاف و دیواره مثانه با کشیده‌شدن آن نازک می‌شود، مثانه امکان پیدا می‌کند تا مقدار بیشتری ادرار را درون خود نگهدارد.

میل به ادرار کردن معمولا هنگامی شروع می‌شود که حجم ادرار آن به حدود 125 درصد حجم کاری مثانه برسد. در این مرحله در صورتی که فرد بخواهد می‌تواند به آسانی در مقابل میل به ادرار کردن مقاومت کند. با ادامه پر شدن مثانه، میل به ادرار کردن قوی‌تر می‌شود و نادیده‌گرفتن آن سخت‌تر می‌شود نهایتا مثانه تا حدی پر می‌شود که میل به ادرار کردن مقاومت‌ناپذیر می‌شود، و فرد دیگر نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد.

پوشش داخلی مثانه از نوع "اپی‌تلیوم ترانزیشنال" است که ترشحات مخاطی تولید نمی‌کند.

روده بزرگ و عملکرد آن

روده بزرگ بخش پایانی دستگاه گوارش است. این عضو از بالا در بخشی به نام ساکوم به روده کوچک متصل است و پس از پیچ و خم هایش در شکم به راست روده در انتهای دستگاه گوارش می رسد. توابع و اجزای آن چیست؟ چه نوعی از بیماری هایی به این بخش از دستگاه گوارش مرتبط هستند؟ و پاسخ به چند سوال دیگر در مورد روده بزرگ را در ادامه این مطلب مجله پیام سلامت بخوانید.

عملکرد روده بزرگ

روده بزرگ عمدتا مسئول حذف آب از محتویات روده و آماده کردن ضایعات برای خروج از بدن است. بنابراین مهمترین وظایف این بخش از دستگاه گوارش را می توان به صورت زیر تعریف کرد:

آب را جذب می کند

ظرف ۲۴ ساعت پس از مصرف غذا، غذاها از روده کوچک به روده بزرگ می روند. در این مرحله، بیشتر پروسه گوارشی کامل شده است. یکی از کارکردهای اولیه روده بزرگ، این است که آب را جذب کرده و زباله را به شکل مدفوع جامد در آورده و از بدن دفع کند.

ویتامین ها را جذب می کند

برخی از باکتری های مفید که به طور معمول و عادی در روده بزرگ زندگی می کنند، نقش مهمی در تجزیه قندهای هضم نشده و فیبرها به اسیدهای چرب دارند. این باکتری های کومنسال همچنین گازی که از متان، سولفید هیدروژن، دی اکسید کربن و گازهای دیگر تشکیل شده است را ایجاد می کنند. در نتیجه بوی بد متساعد شده از گاز روده نتیجه تجزیه قندها توسط باکتری های روده می باشد. باکتری های مفید همچنین بسیاری از ویتامین های سودمند برای بدن مانند ویتامین K و بیوتین را جذب بدن می کنند.

اسیدیته را کاهش داده و بدن را از عفونت محافظت می کند

اسیدهای چرب که توسط باکتری ها در روده بزرگ تولید می شوند باعث ایجاد محیط اسیدی در روده می شوند. روده بزرگ، محلول قلیایی را تولید می کنند که این خاصیت اسیدی را کاهش داده و pH را در این بخش از دستگاه گوارش متعادل می کند. ضمن این که پوشش مخاطی روده بزرگ، به عنوان یک لایه محافظ عمل می کند و از جذب باکتری های مضر به بدن جلوگیری می کند. همین عامل باعث می شود که در شرایط عادی احتمال ایجاد عفونت ها از باکتری های مضر به صفر برسد.

آنتی بادی های مهم را تولید می کند

یکی از عملکردهای این بخش از سیستم گوارش که کمتر شناخته شده است، تولید آنتی بادی هایی است که سیستم ایمنی بدن را تقویت می کنند. اعتقاد برخی از پزشکان بر این است که آپاندیس ممکن است یکی از تولید کننده های اصلی آنتی بادی ها در مرحله ای از پروسه گوارشی باشد.

اجزای روده بزرگ و عملکردهای آن ها

حال که با عملکرد کلی این بخش از سیستم گوارشی آشنا شدید وقت آن رسیده است که اجزاء و کارکردهای مختلف این اندام را بدانید. روده بزرگ از چند بخش بسیار متمایز تشکیل شده است. در جدول زیر می توانید نام هر بخش و کارکرد آن را در سیستم گوارش مشاهده کنید:

اجزاء نقش و عملکرد
ساکوم ساکوم بخشی از روده بزرگ است که در واقع محل اتصال روده کوچک را با روده بزرگ تشکیل می دهد. این کیسه کوچک به وسیله یک دریچه به روده کوچک متصل شده است و مقدار ماده ای را که به داخل روده بزرگ وارد می شود کنترل می کند. هر زمان که ماده ای به ساکوم وارد شود، کیسه گشاد شده و شروع به حرکت دادن مواد غذایی به سمت روده بزرگ، برای جذب مواد غذایی، ویتامین ها و آب می کند.
زائده آپاندیس آپاندیس یک ضایعه کوچک است که ممکن است یکی از تولید کننده های اصلی آنتی بادی باشد. در انسان مدرن، آپاندیس به هیچ وجه عملکردی ندارد و هنگامی که این عضو آلوده می شود، به عنوان آپاندیسیت شناخته شده و باید به کمک عمل جراحی از بدن خارج شود.
کولون کولون بزرگترین بخش روده بزرگ است که به ساکوم در بخش راست و پایینی شکم متصل است. تا وقتی روده به صورت صعودی و به سمت بالا قرار دارد به آن کولون صعودی گفته می شود. از جایی که این عضو پیچ خورده و از سمت راست به سمت چپ شکم حرکت می کند به آن کولون عرضی گفته می شود. وقتی در انتهای سمت چپ شکم کولون مجددا به سمت پایین حرکت می کند به آن کولون نزولی گفته می شود. در نهایت، کولون سیگموئیدی محل ارتباط بین کولون نزولی و راست روده یا مقعد را تشکیل می دهد.

کولون جایی است که اکثر کارکرد های روده بزرگ در آن جا اتفاق می افتد. در واقع در کولون آب و ویتامین ها جذب می شوند و محلول های قلیایی و آنتی بادی تولید می شوند. مدفوعی که دفع می شود نیز، در این جا تشکیل شده است. در انتهای روده بزرگ، کولون سیگموئید قرارداد دارد و با اعمال فشار باعث می شود که مدفوع وارد راست روده (رکتوم) شود.

رکتوم (راست روده) در نهایت، رکتوم ذخیره مدفوع را از بدن خارج می کند.

روده کوچک و عملکرد آن

عمل اصلی روده باریک، هضم و جذب موادغذایی می باشد و در حقیقت جایی است که اکثر هضم و جذب غذاها در آنجا انجام می گیرد.

 

روده باریک اندامی است که بین معده و روده بزرگ (کولون) واقع شده است و به آن روده کوچک نیز می گویند، اما نام "کوچک" مناسب به نظر نمی رسد، زیرا طول روده باریک حدود شش متر و قطر آن حدود 2/5 تا 3 سانتی متر است.
عده ای نیز معتقدند به این دلیل، آن را روده کوچک می نامند که قطر آن بسیار کم است، یعنی کوچک بودن به قطر آن اشاره می کند، نه طول آن.



روده باریک چند بخش دارد؟
روده باریک را به سه بخش تقسیم می کنند :
بخش اول : بخش ابتدایی روده باریک که اثنی عشر، یا دوازدهه، یا دئودنوم نام دارد و 26 سانتیمتر است.
بخش دوم : ژژونوم نام دارد و 2/5 متر طول دارد.
بخش سوم: ایلئوم نام دارد و3/5 متر طول دارد.



وظیفه روده باریک چیست؟
عمل اصلی روده باریک، هضم و جذب موادغذایی می باشد و در حقیقت جایی است که اکثر هضم و جذب غذاها در آنجا انجام می گیرد.

غذا پس از خروج از معده، وارد اثنی عشر می شود. غذا در این لوله باریک، توسط حرکات دودی شکل دیواره روده به جلو حرکت می کند.

بسیاری از آنزیم های گوارشی که توسط لوزالمعده (پانکراس) ترشح می شوند، از طریق مجرای خاصی که مجرای لوزالمعده نام دارد، وارد روده باریک می شوند.
هنگامی که غذا وارد روده باریک می شود، هورمون هایی ترشح می شوند که سبب ترشح آنزیم های گوارشی از لوزالمعده می شوند
همانطور که می دانید غذا در طی هضم در معده، با اسید معده آغشته می شود. اسید معده بسیار قوی هستند. دیواره معده برای مصون ماندن از آسیب این اسید، پوششی به دور خود دارد که مانع از آسیب آن می شود.

با وارد شدن غذا و اسید معده به روده باریک، باید روده باریک نیز از آسیب اسید معده مصون بماند. این کار را بی کربنات آزاد شده از لوزالمعده انجام می دهد. در حقیقت هورمونی از روده باریک، مسئول خبر کردن و ترشح بی کربنات از پانکراس می باشد و بی کربنات، اسید معده را خنثی می کند .

در روده باریک، پروتئین ها، چربی ها و کربوهیدارت ها به طور کامل تجزیه شده و به طور کامل هضم می شوند.

پس از آنکه تمام غذاهای مصرفی به طور کامل در روده باریک هضم شدند، آماده مصرف توسط تمام سلول های بدن می باشند. این ذرات غذایی از طریق انتشار، وارد رگ های خونی دیواره روده باریک قرار می شوند و سپس وارد جریان اصلی خون می شوند و به مناطق مختلف بدن صادر می شوند.

در نهایت موادی که کل سیستم گوارش بدن و روده باریک نتوانسته اند آنها را هضم کنند، به صورت هضم نشده وارد روده بزرگ می شوند.



چه مواد مغذی در روده باریک جذب می شوند؟
- جذب آهن در اثنی عشر یا دئودنوم صورت می گیرد.
- ویتامین ب12 در انتهای ایلئوم جذب می شود.
- آب و چربی در طول روده باریک جذب می شوند.
- موادی چون فروکتوز، سدیم، گلوکز و اسید آمینه نیز در طول روده باریک جذب می شوند.



* تذکر
- سطح وسیع روده باریک این امکان را به انواع موادغذایی می دهد تا بتوانند به حداکثر میزان هضم و جذب خود برسند.

- حدود 3 تا 6 ساعت طول می کشد تا غذا از ابتدای روه باریک وارد شده و از سمت انتهایی آن خارج شود. این زمان به نوع ماده غذایی مصرفی بستگی دارد.

- اگر همراه مواد غذایی که مصرف کرده ایم، مقدار کافی فیبر (سبزیجات و میوه ها مقدار زیادی فیبر دارند) بخوریم، غذاها با سرعت بیشتری در طول روده باریک حرکت خواهند کرد.
اگر افراد بدانند که خوب جویدن غذا، کلید سلامتی و معجزه ای برای سالم داشتن دستگاه گوارش است، هرگز از این کار غفلت نمی کنند.


توصیه های برای حفظ سلامت روده باریک
1- رژیم غذایی مناسب و سالم : متخصصان توصیه می کنند که از همه نوع مواد غذایی استفاده شود تا تمامی مواد مغذی به بدن فرد برسد. اما آنچه در این بین مهم است مصرف زیاد سبزیجات و میوه هاست که به دلیل داشتن فیبر در تسهیل حرکت مواد غذایی در روده باریک کمک می کند.
همچنین مصرف بیش از حد مواد غذایی مانند برنج، ماکارونی، پیتزا و نان توصیه نمی شود، چون این گونه مواد سبب سفت شدن موادغذایی در روده باریک و عدم تسهیل حرکت آن در روده باریک می شود و مشکلات متعددی را برای روده باریک به وجود می آورد.

2- مصرف زیاد آب و مایعات : آب نقش مهمی در پاکسازی مسیر روده باریک دارد و همچنین به تسهیل هضم مواد غذایی در روده باریک کمک می کند. سعی کنید حداقل 8 لیوان در روز آب مصرف کنید.

3- انجام فعالیت ورزشی : فعالیت ورزشی علاوه بر تناسب اندام، عملکرد اندام های بدن را نیز بهبود می بخشد. همچنین اگر مشکلاتی مانند انسداد روده باریک وجود داشته باشد، در اثر انجام مداوم فعالیت های بدنی رفع می شود.

4- خوب جویدن غذا : امروزه به دلیل نوع زندگی، افراد وقت زیادی برای کارهای اساسی روزمره خود از قبیل خوردن صبحانه و ... ندارند. خوب جویدن غذا نیز از جمله کارهای اساسی است که برخی افراد به دلیل مشغله کاری آن را به خوبی انجام نمی دهند.

اگر افراد بدانند که خوب جویدن غذا، کلید سلامتی و معجزه ای برای سالم داشتن دستگاه گوارش است، هرگز از این کار غفلت نمی کنند و سلامتی خود را به خطر نمی اندازند.



در طی خوب جویدن، علاوه بر تکه کردن غذا به قطعات کوچک، زمینه برای آغشته شدن غذاها با بزاق دهان و انجام بهتر و کامل تر فرایند هضم صورت می گیرد.

به این ترتیب انرژی کمتری برای هضم غذای خوب جویده شده صرف می شود و غذا با سرعت بیشتری هضم می شود و همچنین طول عمر دستگاه گوارش نیز افزایش می یابد.

قلب، ویک دنیاآگاهی

قلب شما در واقع یک عضله است. قلب کمی به سمت چپ در میانه قفسه سینه شما قرار دارد، و تقریبا به اندازه مشت بسته شماست. عضلات زیادی در نقاط مختلف بدن شما قرار دارند مثلا در بازو، ساق، پشت و اما عضله قلب یک عضله  خاص است، و این خاص‌بودن به خاطر کاری است که انجام می‌دهد.

قلب خون را به همه بدن می‌فرستد. خون اکسیژن و مواد مغذی مورد نیاز بدن را فراهم می‌کند و مواد زائد را خارج می‌کند.

قلب شما مانند یک تلمبه است یا در واقع دو تلمبه درون یک تلمبه. طرف راست قلب خون را از بدن دریافت می‌کند و به ریه‌ها می فرستد و طرف چپ قلب برعکس خون را از ریه‌ها دریافت می‌کند و به بدن تلمبه می‌کند.

قلب چگونه می‌تپد؟

پیش از هر تپش، قلب شما با خون پر می‌شود. بعد این عضله برای تلمبه‌کردن خون منقبض می‌شود. هنگامی که قلب منقبض می‌شود، فشرده می‌شود، و خون جمع‌شده درون آن به بیرون رانده می شود. قلب شما این کار را  شب و روز انجام می‌دهد.  چه کارگر سخت‌کوشی!

 بخش‌های قلب

ساختمان قلب

قلب از چهار حفره متفاوت پر از خون تشکیل شده است. دو تا از این حفره‌ها که در بالای قلب قرار دارند، دهلیز نامیده می‌شوند. دهلیزها حفره‌هایی هستند که خون  بازگشته از ریه‌ها و  سایر نقاط بدن را دریافت می‌کنند.

قلب دارای یک دهلیز چپ و یک دهلیز راست است. دهلیز چپ خون را از ریه‌ها و دهلیز راست خون از سایر نقاط بدن می‌گیرد.

دو حفره پایین قلب بطن نامیده می‌شوند. قلب دارای یک بطن چپ و بک بطن راست است.
کار آنها فرستادن خون به ریه‌ها و بقیه نقاط بدن است.

در میانه قلب بین دو بطن دیواره ضخیم عضلانی وجود دارد که به آن "سپتوم"‌می‌گویند. کار سپتوم جدا کردن طرف راست قلب از طرف چپ قلب است.

دهلیز‌ها و بطن‌ها مانند یک تیم با هم کار می‌کنند- دهلیز‌ها از خون پر می‌شوند، بعد خون را به درون بطن‌ها می‌فزستند. سپس بطن‌ها منقبض می‌شوند و خون را از قلب خارج می‌کنند. در حالیکه بطن ها دارند منقبض می‌شوند، دهلیزها مجددا پر می‌شوند  و برای انقباض بعدی آماده می‌شوند.

اما هنگامی که خون تلمبه می‌شود، چگونه می‌فهمد به کدام جهت برود؟

خوب خون شما به چهار دریچه مخصوص متکی است. یک دریچه به چیزی اجازه عبور می‌دهد و با بسته‌شدن آن را د رهمان‌طرف نگه می‌دارد- درست مثل گذشتن از یک در که پشت سر شما بسته می‌شود و نمی‌گذارد شما به عقب باز گردید.

دو تا از این دریچه‌ها دریچه میترال - بین دهلیز و بطن چپ - و دریچه سه‌لتی - بین دهلیز و بطن راست – می‌‌گذارند خون از دهلیزها به بطن‌ها جریان پیدا کند، اما از بازگشت خون از بطن به دهلیز جلوگیری می‌کنند.

دو دریچه دیگر دریچه آئورتی - در خروجی بطن چپ و در ابتدای شریان آئورت - و دریچه پولمونر - در خروجی بطن راست و در ابتدای شریان ریوی - می‌گذارند خون از بطن‌ها وارد این شریان‌ها شود، اما از بازگشت خون از این شریان‌ها به درون بطن‌ها جلوگیری می‌کنند.

به لاب‌داب گوش دهید

هنگامی که برای چکاپ به نزد دکتر می‌روید، دکتر شما با استفاده از گوشی پزشکی به دقت به قلب شما گوش می‌کند.

یک قلب سالم در هر تپش  صدای لاب – داب را ایجاد میکند. این صدا از بسته‌ّدن  دریچه‌ها بر روی خون درون قلب ایجاد می‌شود.

اولین صدا (لاب) هنگامی رخ می دهد که دریچه های میترال و سه‌لتی بسته می شوند. صدای دوم (داب) هنگامی که پس از اینکه خون از قلب به بیرون رانده می‌شود و دریچه‌های  آئورتی و ریوی بسته می‌شوند، رخ می‌دهند.

به نبض‌تان توجه کنید

هر چند قلب  شما درون قفسه سینه شما قرار دارد، راه ساده‌ای برای بررسی کار آن از بیرون وجود دارد. این راه ساده نبض شما است.

شما می‌توانید نبض تان را در جاهایی که  یک شریان بزرگ از زیر پوست شما عبور می‌کند، حس کنید.دو مکان خوب برای لمس نبض شریانی در گردن و در سمت داخلی مچ، درست زیر شست است.

نبض را به صورت ضربه کوچکی زیر پوست می‌توانید لمس کنید. هر ضربه  ناشی از انقباض یا فشرده‌شدن قلب شماست.با شمارش تعداد نبض در یک دقیقه می‌توانید تعداد ضربان‌های قلب را اندازه بگیرید.

هنگامی که در حال استراحت هستید احتمالا بین 70 تا 100 بار قلب‌تان ضربان خواهد داشت.

معده

دانستنی‌های معده


دانستنی‌های معده
● همسایگان معده
معده همسایگان متعددی دارد و البته بسته به این‌که معده پر باشد یا خالی، این همسایگان تغییر می‌کنند. در بالای معده، پرده دیافراگم قرار دارد که به واسطه آن، معده از قلب و ریه جدا می‌شود. در سمت چپ و بالایی معده هم طحال حضور دارد. در سمت راست فوقانی معده، کبد نشسته است. وقتی معده خالی است، کولون (روده بزرگ) عرضی نیز در بالای معده قرار می‌گیرد. سطح پشتی معده با قسمت بالای کلیه چپ، غدد فوق کلیوی و لوزالمعده مجاور است. 
● معده چکار می‌کند؟
معده محلی است برای تجمع و هضم اولیه غذاهای خورده‌شده. مواد غذایی در معده ۳ تا ۴ ساعت توقف می‌کنند و با ترشحات معده مخلوط می‌شوند. به این مخلوط، سوپ معدی یا کیموس می‌گویند. سوپ معدی یک ماده نیمه‌مایع است. البته مایعات بلعیده‌شده مثل آب، مستقیماً و در عرض چند دقیقه از معده و روده عبور می‌کنند. زمانی که این سوپ در حال شکل‌گیری است، دریچه بالایی معده بسته است و نمی‌گذارد محتویات معده به مری برگردد. پس از آماده شدن سوپ، تحت تاثیر pH اسیدی آن، دریچه پایینی معده باز می‌شود و محتویات معده وارد دوازدهه (قسمت ابتدایی روده کوچک) می‌شود. به علت اسیدی بودن محتویات معده، بروز زخم‌های مخاطی در دوازدهه شایع است. از دیگر وظایف معده، ترشح آنزیم‌های گوارشی، اسید معده و فاکتور ضد کم‌خونی است. 
● هضم غذا در معده
هضم غذا، که وظیفه اصلی معده است، به دو شکل مکانیکی و شیمیایی انجام می‌شود:
▪ هضم مکانیکی 
هضم مکانیکی توسط عضلات معده و حرکات منظم و مستمر آن صورت می‌گیرد. حرکت این عضلات بعد از ورود غذا به معده آغاز می‌شود و بر دو نوع است: حرکات دودی‌شکل و حرکات موضعی. حرکات دودی معده شبیه حرکات سایر قسمت‌های دستگاه گوارش است. غذا در طول لوله گوارش به وسیله توالی مداوم انقباضات عضلانی، یا همان حرکات دودی، به جلو رانده می‌شود. برای راندن لقمه غذا به جلو، عضلاتی که در پشت توده غذایی قرار دارند منقبض می‌شوند، در حالی که عضلات جلوی توده غذایی، شل می‌شوند. عملکرد این لایه عضلانی غیر ارادی است و توسط دستگاه عصبی خودکار، هورمون‌ها و پیام‌های شیمیایی موضعی کنترل می‌شود. اما حرکت موضعی در یک نقطه از معده آغاز و سپس به نقاط دیگر منتقل می‌شود. حرکات معده سبب ترشح شیره معده از دیواره‌ها و مخلوط شدن غذا با این شیره می‌شود و این یعنی هضم بهتر غذا. انقباضات دیواره معده، غذا را با آنزیم‌های گوارشی و اسیدکلریدریک مخلوط و آن را به یک توده نیمه‌مایع تبدیل می‌کند. 
▪ هضم شیمیایی 
سه ماده مختلف توسط سلول‌های معده ترشح می‌شود که به هضم شیمیایی کمک می‌کند. اسید کلریدریکِ ترشح‌شده باعث می‌شود آنزیم پپسینوژن فعال و تبدیل به پپسین شود. پپسین هم به نوبه خود پروتئین‌ها را به اجزای کوچک‌تر تجزیه می‌کند. در هر لیتر شیره معده حدود ۲ گرم اسید کلریدریک و ۱ گرم کلرورهای سدیم، پتاسیم و منیزیم، سولفات‌ها و فسفات‌های قلیایی خاکی وجود دارد. یکی از مواد آلی شیره معده، موسین است که از مخاط معده در برابر آنزیم‌ها محافظت می‌کند. احتمالاً ایجاد زخم معده ناشی از اختـلال در ترشـح موسیـن یا غیر فعال شدن آن توسط آنزیم‌های موسیناز و لیزوزیم است. آنزیم پپسین از سلول‌های اصلی دیواره معده به صورت پپسینوژن غیر ‌فعال ترشح می‌شود. سلول‌های اصلی دیواره معده نیز آنزیم رنین را ترشح می‌کنند. این آنزیم در مجاورت یون کلسیم، روی شیر اثر می‌کند و موجب انعقاد آن می‌شود و آن را در اختیار پپسین قرار می‌دهد. 

کلیه ها

(cached)

img/daneshnameh_up/5/58/kidney.jpg

بطور معمول در هر فرد سالم دو کلیه وجود دارد که هر یک در یکطرف ستون مهره ها و زیر دنده های تحتانی واقع شده اند. کلیه ها به رنگ قرمز متمایل به قهوه ای بوده و از نظر شکل شبیه لوبیا می باشند. هر کلیه به اندازه مشت بسته فرد است. اکثر اعضائ بدن برای عملکرد مطلوب وابسته به کلیه ها هستند 

وظایف کلیه ها


مهمترین وظیفه کلیه ها برداشت مواد زائد از خون و بازگرداندن خون تصفیه شده به بدن می باشد. هر دقیقه حدود یک لیتر خون (یک پنجم خونی که توسط قلب پمپ می شود) از طریق سرخرگ کلیوی وارد کلیه ها می شود. پس از اینکه خون تصفیه شد خون تصفیه شده از طریق سیاهرگ های کلیویبه بدن باز می گردد. 
داخل هر کلیه متجاوز از یک میلیون واحد بسیار ریز عملکردی بنام نفرونوجود دارد. هر نفرون از یک صافی بسیار کوچک بنام کلافه (گلومرول) که به یک لوله کوچک (توبول) متصل است تشکیل می شود. آب و مواد زائد توسط این صافی از خون جدا می شوند و به داخل لوله های کوچک (توبول ها) جریان پیدا می کنند. 
قسمت عمده این آب توسط لوله های کوچک باز جذب می شود و مواد زائد بصورت غلیظ وارد ادرار میشوند تا دفع گردند. 
ادرارهای جمع شده از لوله های کوچک وارد قسمت قیفی شکل بنام لگنچه کلیه شده و سپس از طریق لوله ای بنام حالب وارد مثانه می شود. مثانه ادرار را تا زمانی که ادرار کنید نگهداری می کند. پس از مثانه ادرار از طریق لوله ای بنام پیشابراه از بدن خارج می شود. کلیه سالم بطور معمول یک تا ٢ لیتر ادرار در روز و بر اساس میزان مایعات دریافتی تولید می کند. کلیه سالم قابلیت افزایش فعالیت خود را دارد بطوریکه اگر یک کلیه از دست رود کلیه دیگر بزرگ شده و کار دو کلیه را انجام خواهد داد. 

سه وظیفه اصلی کلیه ها: 

1-کلیه ها آب بدن را تنظیم می کنند: 
برای اینکه بدن شما بدرستی و به نحو مطلوب فعالیت کند لازم است که دارای حجم مناسب آب باشد. یکی از مهمترین وظایف کلیه ها برداشت آب اضافی یا حفظ آب بدن در موارد ضرورت می باشد. 

2-کلیه ها مواد زائد را برداشت می کنند: 
بسیاری از مواد در خون و مایعات بدن باید در اندازه مناسب وجود داشته باشند تا بدن به درستی عملکرد داشته باشد. برای مثال: سدیم و پتاسیم مواد معدنی هستند که از مواد غذایی بدست می آیند. این مواد معدنی برای سلامتی لازم هستند اما باید در حد معینی نگهداشته شوند. زمانیکه کلیه ها بدرستی فعالیت کنند، مواد زائد از بدن داخل ادرار ترشح می شوند همچنین کلیه ها در تنظیم سایر مواد معدنی در بدن مانند: کلسیم و فسفر که برای تشکلی استخوان لازمند، کمک می کنند مواد زائد مانند: اوره و کراتی نیز باید از بدن خارج شوند . اوره و سایر مواد زائد زمانی که بدن پروتئین ها مانند: گوشت را تجزیه می کند، تشکیل می شوند. کراتی نین یک محصول زائد عضلات است. اگر فعالیت کلیه ها کاسته شود، اوره و کراتی نیز در خون افزایش می یابند بسیاری از محصولات زائد اگر از مایعات بدن جدا نشوند برای بدن سمی هستند برای مثال، وقتی فردی دارویی مصرف می کند، مواد زائد شیمیایی که از مصرف این دارو در بدن بوجود می آیند، عمدتا توسط کلیه ها از بدن خارج می شوند. 

٣- کلیه ها هورمون می سازند: 
کلیه های سالم پیک (پیغام بر) های شیمیایی مهمی بنام هورمون ها را نیز می سازند. این هورمون ها در جریان خون گردش کرده و بعضی از عملکردهای بدن مانند: فشار خون، ساخت گویچه های قرمز و برداشت کلسیم از روده ها را تنظیم می کنند.